A casa asolagada polo asfalto

 

 

Cando o dono desta casa volveu da Arxentina, no ano doce, traía sobre as costas o peso de milleiros de angustias e anos de soidade, nos pés as bóchegas de pisar descalzo sobre os pedregullos do peirao, carrexando os sacos da fartura que daquela cruzaban o Atlántico; e nos ollos a luz do retorno, ese brillo que cega a quen se mira nel, e invita ós demais a emprender a dura aventura da emigración.

Cando o paisano aforrara o suficiente para demostrar que non era un fracasado, volveu á terra co desexo de facer unha Casa Nova nun solar dos arrabaldes da parroquia, con fachada a un vello camiño de carro, nunha zona despexada e solitaria.

As críticas que o emigrante sufriu por construír ás aforas, diluíronse cando a casa do arxentino se converteu no espello en que se miraban as vergonzas de quen non superara o temor á partida, pero tamén foi a razón que animou a unha inmensa maioría a probar fortuna no outro lado do Atlántico.

Para o retornado, que sacrificara a súa mocidade lonxe da familia, era o triunfo de quen non se rende diante da privación, de quen se opón ás adversidades e vai escollendo, de entre as miserias da vida, pequenas pebidas de gloria ata xuntar unha bolsiña de fortuna.

Cando xa de vello sentaba á porta co lombo dobrado, merecía e recibía o saúdo de todos os veciños con respeto e agarimo. E el fachendeaba pintando cada verán os panos das paredes dun branco cegador ou fregando a pedra dos ocos con sosa, ata devolverlle a cor da pedra virxe.

Pouco a pouco, arredor dela viñeron outras, máis modernas, pero nunca máis fachendosas, o que lle permitía xulgar e aconsellar sobre as novas construccións. Todas custaron moito traballo, suor e desesperación, pero el, na súa parroquia, fora quen dera o primeiro paso, e ensinou o camiño do progreso, polo que outros continuarían despois para renovar a súa xesta.

E se o vello a embelecía e coidaba por fóra, a muller facíao por dentro. Se el a pintaba e retellaba, se era o encargado de devolverlle a cor da luz ás paredes, portas e fiestras, ela encargábase de fregar o chan de madeira e darlle cera cada sábado, de limpar os cristais e ordenar os tarecos para que recibise ó domingo vestida de gala.

Ela, seguiu conservando as mesmas formas constructivas que o vello deseñara a medida que os canteiros e os albaneis subían as paredes, e só nunha ocasión acondicionou os cuartos para dar cabida ós novos membros que viñan para aumentar a familia.

A casa foi o fogar dentro do que se viviron as mais grandes ilusións da familia, celebráronse vodas e bautizos, e, finalmente, un tras outro, os vellos despedíronse dela para sempre e encargáronlle o seu coidado ós descendentes; ata que o fillo herdeiro gañou para facer a súa e esta, desde aquela, pasou a ser a Casa Vella. Pero continuou alí, deixando que outras máis pretensiosas se lle arrimasen, que crecesen por enriba e incluso que pretendesen facerlle sombra. As novas xeracións sempre adoeceron de ser máis altas que as anteriores.

Pero con todo, a casa segue en pé, vendo pasar por diante da súa porta ós máis novos, cabalgando no progreso de bicicletas, motos e coches, que obrigaron a que aquel antigo camiño de carro se asfaltase, irrespectuoso coa súa ancianidade, ata afundila na profundidade das cunetas da beirarrúa.

É outra das maldades do asoballante e desconsiderado antiprogreso preelectoral.

 

 

Francisco Ant. Vidal